Bệnh thoái hóa khớp: Nhận biết triệu chứng và cách điều trị kịp thời phòng ngừa biến chứng

Thoái hóa khớp không được phát hiện có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm như teo cơ, biến dạng khớp hay tàn phế, bại liệt… Chính vì vậy hãy trang bị đầy đủ kiến thức về nguyên nhân gây bệnh, triệu chứng dễ nhận biết để từ đó có phương pháp điều trị  kịp thời, phù hợp, phòng ngừa biến chứng hiệu quả.

Thoái hóa khớp là gì?

Thoái hóa khớp tên tiếng anh là Osteoarthritis hay Degenerative arthritis. Đây là tổn thương tại phần sụn, lớp đệm bao 2 đầu xương đi kèm hiện tượng viêm, giảm dịch bôi trơn tại khớp. Khớp bị thoái hóa thường thay đổi về hình thái, cơ sinh học của tế bào sụn.

Một số thống kê ở nước ta cho thấy trong các bệnh về xương khớp, thoái hóa chiếm khoảng 10,41% và có xu hướng tăng. Đối tượng mắc bệnh phổ biến từ 40 tuổi trở lên, những người trên 65 tuổi có tỉ lệ bị thoái hóa chiếm 60 – 90%.

Thoái hóa khớp gây ảnh hưởng lớn đến sức khỏe người bệnh
Thoái hóa khớp gây ảnh hưởng lớn đến sức khỏe người bệnh

Các vị trí thoái hóa khớp thường gặp

Theo thống kê, các khớp chịu sức nặng, cử động thường xuyên có nguy cơ cao bị thoái hóa:

  • Thoái hóa khớp gối
  • Thoái hóa khớp háng
  • Thoái hóa khớp vai
  • Thoái hóa khớp cổ chân

Ngoài ra, thoái hóa khớp cổ tay, khuỷu tay, thoái hóa đa khớp… cũng dễ xảy ra.

Triệu chứng bệnh thoái hóa khớp

Người bệnh có thể dễ dàng nhận thấy các dấu hiệu của bệnh điển hình là:

– Đau nhức, mỏi khớp: Khi đi lại trên quãng đường dài, leo cầu thang hay ngồi xổm… các cơn đau bùng phát khiến người bệnh phải dừng mọi hoạt động. Đặc biệt là người bị thoái hóa khớp gối thường phải có chỗ vịn, nhích từng bước một. Tình trạng thoái hóa càng nặng, mức độ đau nhức càng tăng.

– Cứng khớp: Biểu hiện này phần lớn chỉ xuất hiện vào buổi sáng sớm khi người bệnh mới thức dậy, thời gian co cứng có thể kéo dài đến 30 phút trước khi trở lại bình thường.

– Có tiếng kêu khi co duỗi, di chuyển: Khi leo cầu thang, cử động khớp quá nhiều; để khớp bất động trong thời gian dài, vận động, co duỗi sẽ phát ra tiếng rắc rắc, lạo xạo.

– Hạn chế cử động: Các cơn đau sẽ cản trở mọi cử động tại khớp bị thoái hóa. Chẳng hạn người bệnh thoái hóa gối, háng hay cổ chân đi lại khập khiễng, cà nhắc; người bị thoái hóa khớp tay, vai cần vật không chắc, không thực hiện được các công việc theo ý muốn.

Ngoài ra người bệnh còn cảm thấy mệt mỏi, mất tập trung, mất ngủ do những ảnh hưởng của bệnh gây ra.

Nguyên nhân thoái hóa khớp

Các chuyên gia xương khớp chỉ ra có rất nhiều yếu tố dẫn đến thoái hóa xương khớp có thể kể tới như:

– Yếu tố tuổi tác: Theo quy luật tự nhiên thoái hóa được xem là điều khó tránh khỏi. Tuổi càng cao khả năng bị hư hỏng sụn khớp càng tăng.

– Chấn thương: Chơi thể thao, tai nạn lao động, tai nạn giao thông… gây tổn thương tại khớp. Việc điều trị và chăm sóc không dứt điểm tạo điều kiện cho khớp bị thoái hóa nhanh hơn bình thường.

Các chấn thương, va chạm khiến sụn khớp tổn thương thoái hóa
Các chấn thương, va chạm khiến sụn khớp tổn thương thoái hóa

– Tính chất công việc: Mang vác nặng, leo cầu thang liên tục nhiều giờ, cử động khớp cổ tay thường xuyên khiến lớp sụn bị cọ xát quá nhiều sẽ dẫn đến bào mòn, hư hỏng. Với công việc ngồi bất động một chỗ, đứng quá lâu khiến cho các khớp, mô cơ bị chèn ép, dinh dưỡng, máu không cung cấp đủ nên dễ bị yếu, tổn thương.

– Thói quen, tư thế sinh hoạt sai: quay, gập người; ngồi nằm sai tư thế; bẻ tay, ngồi xổm, vắt chéo chân…đều là những tư thế, thói quen xấu tăng nguy cơ thoái hóa.

– Chế độ dinh dưỡng: Bổ sung thiếu chất như canxi, glucosamine và chondroitin khiến mật độ xương giảm, sụn dễ bị bào mòn, thoái hóa.

– Thừa cân, béo phì:  Tăng cân không kiểm soát, trọng lượng cơ thể quá nặng gây ra áp lực lớn cho các khớp đặc biệt là cột sống và khớp gối. Hiện tượng này kéo dài khiến khớp, dây chằng bị tổn thương.

– Các bệnh lý: loãng xương, đái tháo đường, viêm khớp dạng thấp, lao khớp…

Thoái hóa khớp có nguy hiểm không? Phải làm sao khi bị bệnh?

Một nghiên cứu chỉ ra:

  • Khoảng 80% bệnh nhân thoái hóa khớp gặp khó khăn trong một vài cử động.
  • Khoảng 25% bệnh nhân mất khả năng, không thể thực hiện các sinh hoạt cá nhân.

Bên cạnh đó, người bị thoái hóa xương khớp còn có thể gặp nhiều biến chứng khác như:

– Suy nhược: Những cơn đau và các triệu chứng thoái hóa khớp gây ra ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe tâm thần, đặc biệt là những cơn đau về đêm. Người bệnh luôn trong trạng thái lo âu, mất tập trung, trầm cảm…

– Biến dạng khớp: Khớp sưng to, biến dạng cong vẹo, mọc gai xương, lệch trục gây khó khăn cho việc đi lại, các vận động thường ngày.

– Teo cơ, tê bì: Hiện tượng teo cơ vùng cạnh khớp, tay, chân bị tê bì, mất khả năng co duỗi, đi đứng, cầm nắm vật không chắc chắn.

– Bại liệt, tàn phế: Nặng nề nhất với người bị thoái hóa đó chính là biến chứng tàn phế, liệt vĩnh viễn kèm theo đó là những tổn thương đến rễ dây thần kinh, tủy vô cùng nguy hiểm.

Chẩn đoán bệnh thoái hóa khớp

Căn cứ vào triệu chứng lâm sàng và những dấu hiệu cận lâm sàng sau đây mọi người có thể chẩn đoán chính xác vị trí thoái hóa và mức độ tổn thương tại sụn khớp.

Hình ảnh xquang cho thấy các tổn thương tại khớp bị thoái hóa
Hình ảnh xquang cho thấy các tổn thương tại khớp bị thoái hóa

– Xquang: Có thể thấy các khe khớp, đặc xương dưới sụn, gai xương.

– Chụp cộng hưởng từ: Giúp phát hiện tổn thương ở sụn khớp mà Xquang không nhìn thấy.

– Nội soi khớp: Cho biết mức độ canxi hóa của sụn khớp, phân tích tổng thể xương dưới sụn.

– Siêu âm khớp: Phát hiện hẹp khe khớp, gai xương, tràn dịch khớp, mảnh xương sụn tự do trong ổ khớp…

Ngoài ra, chụp cắt lớp (CT Scanner); chụp xạ hình xương, chụp bơm thuốc cản quang vào ổ khớp hay các xét nghiệm máu và hóa sinh giúp chẩn đoán bệnh chính xác.

Thoái hóa khớp có chữa được không? Các phương pháp điều trị

Trả lời thắc mắc “Thoái hóa khớp có chữa khỏi được không” lương y, bác sĩ Đỗ Minh Tuấn – Giám đốc chuyên môn nhà thuốc nam gia truyền Đỗ Minh Đường, nguyên PGĐ chuyên môn Trung tâm Nghiên cứu và Ứng dụng thuốc dân tộc cho biết: “Hiện nay việc điều trị thoái hóa xương khớp gặp nhiều khó khăn, vẫn chưa tìm ra phương pháp chữa khỏi 100%. Để ngăn chặn tiến triển của bệnh và các biến chứng, bệnh nhân cần phát hiện sớm các triệu chứng và chủ động tìm cách khắc phục theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa tại nhãng cơ sở uy tín.”

* Điều trị thoái hóa khớp háng bằng cách nào hiệu quả?

Mục đích của việc chữa bệnh đó chính là giảm đau, phục hồi vận động của khớp, phòng tránh biến chứng, biến dạng các khớp xảy ra. Hiện nay có khá nhiều phương pháp để người bệnh có thể lựa chọn như:

  • Chữa bằng mẹo dân gian

Các mẹo dân gian chữa bệnh tại nhà thuốc an toàn, dễ áp dụng, phù hợp với nhiều đối tượng. Sau đây là những cách được nhiều người thực hiện:

– Lá lốt: Dùng 15 – 30g lá lốt tươi, rửa sạch đem sắc với 2 bát nước. Sắc cạn còn nửa bát nước uống sau bữa ăn tối.

– Lá mơ lông: Sử dụng 30 – 50g lá hoặc rễ cây mơ lông, sắc với gừng và nước. Chia nước thuốc thành 2 phần, một phần cho đường vào uống, phần còn lại dùng để xoa bóp khớp bị đau.

– Rượu hạt mè: Lấy 100g hạt mè rang vàng thơm rồi giã nhuyễn. Đổ 1 lít rượu trắng vào ngâm. Sau 10 – 15 ngày có thể uống. Mỗi lần dùng 10ml, ngày uống 2 lần.

  • Điều trị bằng thuốc tây y

Những loại thuốc được bác sĩ kê đơn cho bệnh nhân thoái hóa khớp gồm có:

Sử dụng thuốc tây y chữa thoái hóa khớp cần tuân theo chỉ định
Sử dụng thuốc tây y chữa thoái hóa khớp cần tuân theo chỉ định

– Thuốc giảm đau thông thường: paracetamol giúp giảm nhanh cơn đau đơn thuần trong trường hợp thoái hóa giai đoạn đầu.

– Thuốc kháng viêm giảm đau non-steroid: Diclofenac, nhóm meloxicam, nhóm coxib… tác dụng chống viêm, giảm sưng đau.

– Thuốc giãn cơ: Mydocalm, Myonal,… giúp giảm co cứng cơ, giúp vận động diễn ra trơn tru

– Điều trị rễ thần kinh: Gabapentin, Pregabalin, vitamin B… được sử dụng trong trường hợp thoái hóa gây chèn ép các rễ thần kinh

– Tiêm Hyaluronic acid (HA) vào ổ khớp.

– Sử dụng thuốc, thực phẩm chức năng bổ sung Glucosamine, Chondroitin, Peptan…

  • Chữa thoái hóa không dùng thuốc

Gồm các liệu pháp cơ học như xoa bóp, bấm huyệt, kéo nắn… hay liệu pháp dùng nhiệt như chiếu hồng ngoại, đắp parafin, đắp bùn nóng, tắm nước khoáng nóng; kích thích điện trị liệu; dùng đai chỉnh hình…

Trị bệnh theo những cách trên sẽ giúp tác động qua da đến các mô cơ, khớp kích thích quá trình lưu thông máu, tự sửa chữa và tăng cường khả năng vận động của khớp. Tuy nhiên việc điều trị kéo dài, tốn kém thời gian, tiền bạc và phải có sự tuân thủ nghiêm ngặt về chế độ sinh hoạt.

  • Điều trị thoái hóa khớp bằng tế bào gốc

Đây là phương pháp mới được áp dụng tại một số bệnh viện lớn ở nước ta. Bằng cách đưa các tế bào gốc vào khớp xương bị thoái hóa, chúng sẽ biệt hóa tế bào sinh sụn, tái tạo sụn lành tại khớp bị bào mòn, hư hỏng. Qua đó khắc phục các triệu chứng bệnh, phục hồi khả năng vận động.

Tế bào gốc có thể chiết suất từ mô mỡ, tủy xương hay huyết tương giàu tiểu cầu từ chính bệnh nhân. Hiệu quả trung bình từ phương pháp điều trị này kéo dài khoảng 3 – 4 năm/ lần tiêm. Với những bệnh nhân tuổi càng cao hiệu quả sẽ càng ngắn.

  • Phẫu thuật chữa thoái hóa khớp

Giúp loại bỏ sụn khớp bị hư hỏng, tạo vị trí cho tế bào được cấy ghép, giúp bao phủ, sửa chữa vùng sụn bị tổn thương từ đó giảm đau và các triệu chứng khác của bệnh. Có nhiều phương pháp phẫu thuật được áp dụng hiện nay như: mổ hở, nội soi loại bỏ dị vật, sửa chữa trục khớp, thay thế khớp nhân tạo…

Dù tỷ lệ thành công cao, song phẫu thuật không được khuyến khích bởi rủi ro có thể xảy ra trong và sau thực hiện thủ thuật, chi phí cao, khả năng tái phát bệnh… Do đó chỉ trong những trường hợp bắt buộc, điều trị nội khoa không mang lại hiệu quả bác sĩ mới chỉ định bệnh nhân thực hiện.

  • Thuốc đông y chữa bệnh thoái hóa

Theo đông y, thoái hóa khớp thuộc phạm vi chứng Tý hình thành do yếu tố ngoại nhân (tà khí phong, hàn, thấp tà xâm nhập) và nội thương (tạng phủ suy yếu, sức đề kháng cơ thể giảm) khiến sự vận hành của khí huyết tắc nghẽn gây đau, sưng, cản trở vận động của khớp. Vì vậy để trị bệnh, đông y tập trung trên nguyên tắc: Trừ tà – phục hồi sụn khớp – tăng cường chức năng tạng phủ – cải thiện sức đề kháng.

Đông y lưu truyền vô số bài thuốc khác nhau chia thành thuốc bắc và thuốc nam bào chế từ các loại thảo dược quý như: Độc hoạt, phòng phong, đỗ trọng, ngưu tất, dây đau xương…

Điều trị bằng thuốc nam an toàn, hiệu quả
Điều trị bằng thuốc nam an toàn, hiệu quả

Nổi bật trong các bài thuốc đông y chữa thoái hóa khớp hiện nay đó là:

– Bài thuốc nam gia truyền của Nhà thuốc Đỗ Minh Đường: Đã được lưu truyền 150 năm, giúp hàng ngàn bệnh nhân bị thoái hóa xương khớp dứt điểm. Bài thuốc là sự kết hợp có 1-0-2 từ 4 phương thuốc gồm thuốc đặc trị , thuốc bổ gan giải độc, hoạt huyết bổ thận và kiện tỳ ích tràng.

– Hoạt huyết phục cốt hoàn của Trung tâm Nghiên cứu và Ứng dụng thuốc dân tộc: Được Cục an toàn thực phẩm cấp giấy phép sản xuất, lưu hành trên toàn quốc. Đây là sản phẩm hỗ trợ điều trị thoái hóa khớp và các bệnh về xương khớp sử dụng thảo dược 100% theo tiêu chuẩn GACP-WHO lành tính, không tác dụng phụ. Hiệu quả bài thuốc được người bệnh và giới chuyên môn đánh giá cao.

Thoái hóa xương khớp nên ăn gì, cách phòng bệnh

Muốn phục hồi sụn khớp, tăng hiệu quả điều trị bệnh mọi người cần lưu ý về chế độ dinh dưỡng. Sau đây là danh sách thực phẩm nên bổ sung và cần tránh xa.

  • Bổ sung các món ăn từ xương hầm, sụn bò, sườn… giàu glucosamine và chondroitin.
  • Nên ăn các loại cá biển, hạt lanh, ngũ cốc… chứa hàm lượng lớn omega-3
  • Tăng cường thực phẩm giàu canxi trong trứng, sữa, đậu nành…
  • Ăn nhiều rau xanh, củ quả giàu vitamin C, K, magie…
  • Tránh xa đồ chiên xào, xúc xích, gà rán… chứa nhiều chất béo bão hòa.
  • Hạn chế ăn bánh mì, khoai tây, bắp… giàu tinh bột.
  • Giảm ăn các loại thực phẩm giàu axit oxalic củ cải, mận, bột mì, măng…
  • Hạn chế ăn nội tạng động vật, đồ quá mặn, quá ngọt.
  • Không uống rượu bia, hút thuốc lá, cà phê…
  • Bên cạnh đó, người bệnh cũng cần chú ý các biện pháp phòng ngừa. Cụ thể:
  • Không mang vác nặng, làm việc quá sức.
  • Duy trì trọng lượng cơ thể hợp lý, giảm cân khi quá béo.
  • Giữ tư thế thẳng khi đi đứng, ngồi làm việc.
  • Tập luyện thể dục thể thao thường xuyên, khởi động trước và tập luyện đúng tư thế.

Thoái hóa khớp có thể đe dọa bất cứ ai, bất cứ ngành nghề nào bởi vậy việc bổ sung kiến thức về bệnh là thông tin vô cùng quan trọng. Ngay khi nhận thấy dấu hiệu thoái hóa hay nghi ngờ bị bệnh hãy nhanh chóng tìm đến cơ sở chuyên khoa uy tín để được chẩn đoán, điều trị đúng lúc.

Ngày đăng: 26/10/2019 - Cập nhật lúc: 9:46 PM , 29/10/2019

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Your email address will not be published. Required fields are marked *