Bệnh thoát vị đĩa đệm: Nguyên nhân và Cách điều trị tránh biến chứng

Thoát vị đĩa đệm là một trong những căn bệnh xương khớp phổ biến và đang có xu hướng gia tăng. Không chỉ khiến người bệnh đau đớn, mệt mỏi, thoát vị còn có thể gây bại liệt vĩnh viễn nếu không được điều trị kịp thời. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp đầy đủ thông tin về nguyên nhân, triệu chứng và cách chữa trị thoát vị đĩa đệm hiệu quả, giúp mọi người hiểu rõ về căn bệnh nguy hiểm này.

Thoát vị đĩa đệm là gì? Bệnh có nguy hiểm không?

Đĩa đệm nằm tại vị trí giữa 2 đốt sống, được tạo thành bởi nhân nhày bên trong và bao xơ bên ngoài.

Thoát vị đĩa đệm là tình trạng bao xơ bị rách, khối nhân nhầy thoát ra khỏi bao xơ, lệch khỏi vị trí ban đầu, chèn ép rễ thần kinh và tủy sống. 

Đây là căn bệnh phổ biến, thường gặp ở những người lao động nặng hoặc người cao tuổi. Theo thống kê, có khoảng 30% dân số Việt Nam mắc bệnh, trong đó, nam giới chiếm tỷ lệ cao hơn.

Tình trạng thoát vị có thể xảy ra ở bất cứ đốt sống nào, tuy nhiên thường gặp nhất là thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng và thoát vị đĩa đệm cổ.

Bệnh thoát vị đĩa đệm rất phổ biến và có thể gây biến chứng nguy hiểm
Bệnh thoát vị đĩa đệm rất phổ biến và có thể gây biến chứng nguy hiểm

Bệnh gồm 4 giai đoạn:

+ Phình đĩa đệm: Lúc này, bao xơ vẫn bình thường nhưng đĩa đệm bị tổn thương, nhân nhầy có hiện tượng biến dạng.

+ Lồi đĩa đệm: Nhân nhầy muốn thoát ra khỏi bao xơ khiến đĩa đệm bị phồng lồi, bao xơ suy yếu.

+ Thoát vị đĩa đệm thực sự: Bao xơ bị phá vỡ, nhân nhầy thoát ra ngoài.

+ Thoát vị đĩa đệm có mảnh rời: Nhân nhầy tách ra thành một khối riêng, bị biến dạng. Bao xơ bị rách nhiều phía, đĩa đệm tổn thương toàn phần. 

Theo bác sĩ Đỗ Minh Tuấn – GĐ chuyên môn nhà thuốc Đỗ Minh Đường, chuyên gia xương khớp, thoát vị đĩa đệm là bệnh xương khớp nguy hiểm, nếu không chữa trị sớm dễ gây biến chứng nguy hiểm, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người bệnh như: Hạn chế vận động, rối loạn cảm giác, rối loạn cơ thắt, mắc bệnh về tim mạch, loãng xương, teo cơ… thậm chí là bại liệt suốt đời.

Ngoài ra, người bệnh thoát vị đĩa đệm cột sống lưng rất dễ mắc hội chứng đuôi ngựa, rối loạn đại tiểu tiện. Người bị thoát vị tại cột sống cổ có thể bị thiếu máu não do dây thần kinh bị chèn ép.

Triệu chứng thoát vị đĩa đệm điển hình

Người bệnh bị thoát vị có những dấu hiệu sau:

+ Đau tại chỗ: Người bệnh bị đau vùng thắt lưng hoặc cổ, cơn đau âm ỉ và có triệu chứng tăng nặng thi vận động, di chuyển, ho hoặc hắt hơi, giảm dần khi ngồi nghỉ.

+ Nóng và ngứa tại vùng bị thoát vị.

+ Đau tay, chân: Do các rễ thần kinh bị chèn ép nên người bệnh xuất hiện những cơn đau ở cánh tay, vai hoặc đùi, mông, bắp chân.

+ Vận động hạn chế, đi lại, leo cầu thang, đứng lên ngồi xuống khó khăn.

+ Tê bì, mỏi tay chân, sức lực suy giảm, yếu cơ khiến việc di chuyển chậm chạp và giảm khả năng cầm nắm đồ vật.

+ Người bị thoát vị đĩa đệm cột sống cổ có hiện đau đầu, chóng mặt, do các mạch máu chạy lên não bị chèn ép.

+ Dấu hiệu khác: Mệt mỏi, sốt, mất ngủ…

Nguyên nhân gây thoát vị cột sống

Theo bác sĩ Đỗ Minh Tuấn, bệnh thoát vị đĩa đệm do các nguyên nhân chủ yếu dưới đây:

Thoát vị do nhiều nguyên nhân gây nên

– Do tuổi tác: Khi về già, hệ thống xương khớp bị lão hóa, bào mòn, chất dinh dưỡng nuôi khớp, đĩa đệm ít dần. Từ đó dẫn đến hiện tượng rách bao xơ, lớp nhân bên trong kém linh hoạt và thoát ra ngoài.

– Chấn thương: Va đập do tai nạn giao thông, lao động hoặc tập luyện thể thao gây tổn thương cho đĩa đệm.

– Mắc bệnh lý về cột sống: Những người bị thoái hóa cột sống, gai cột sống, gù vẹo… có khả năng mắc bệnh thoát vị đĩa đệm cao.

– Hoạt động sai tư thế: Mang vác vật nặng, tập thể thao quá sức, sai tư thế… khiến cột sống và đĩa đệm bị tổn thương.

– Béo phì: Trọng lượng cơ thể quá lớn tạo áp lực đè nén lên cột sống, dẫn tới thoát vị đĩa đệm.

– Do bẩm sinh: Một số người sinh ra đã mắc bệnh thoái hóa cột sống, đĩa đệm có vấn đề… có tỉ lệ bị thoát vị cao hơn bình thường.

– Nguyên nhân khác: Di truyền, thiếu chất dinh dưỡng, chế độ sinh hoạt không lành mạnh…

Thoát vị đĩa đệm có chữa được không? Cách chẩn đoán?

Theo các chuyên gia xương khớp, thoát vị đĩa đệm là bệnh khó chữa dứt điểm. Các biện pháp điều trị hiện nay chỉ mang tính tạm thời giúp giảm đau, giảm triệu chứng trong thời gian ngắn.

Tuy nhiên, nếu thoát vị đĩa đệm ở giai đoạn nhẹ, được phát hiện sớm và chữa trị kịp thời, đúng cách thì có thể cải thiện đến 80 – 90%. Do đó, khi thấy các triệu chứng đau nhức vùng cổ vai gáy hoặc lưng, mọi người nên đến ngay cơ sở y tế chuyên khoa để khám và xác định nguyên nhân. Từ đó có phương pháp điều trị phù hợp.

Bệnh thoát vị đĩa đệm có thể chữa khỏi đến 90% nếu phát hiện sớm và chữa đúng cách
Bệnh thoát vị đĩa đệm có thể chữa khỏi đến 90% nếu phát hiện sớm và chữa đúng cách

Để xác định tình trạng, mức độ bệnh, ngoài việc khám lâm sàng, khai thác tiền sử bệnh, các bác sĩ sẽ cho bệnh nhân thực hiện một số xét nghiệm như:

+ Chẩn đoán hình ảnh: Chụp X-Quang, MRI, chụp CT, chụp cản quang.

+ Test thần kinh: Sử dụng phương pháp đo điện cơ để xác định các dây thần kinh bị tổn thương.

Thoát vị đĩa đệm uống thuốc gì? Những cách chữa trị hiệu quả

Sau khi xác định chính xác tình trạng, nguyên nhân gây bệnh, mọi người có thể lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp. Dưới đây là những cách chữa thoát vị đĩa đệm phổ biến:

1. Chữa thoát vị đĩa đệm tại nhà

Khi thấy xuất hiện triệu chứng đau nhức, người bệnh thường tìm đến cách chữa tại nhà bằng các bài thuốc dân gian để đắp, chườm hoặc uống. Một số thảo dược quen thuộc để trị thoát vị đĩa đệm được nhiều người sử dụng như: lá lốt, ngải cứu trắng, đinh lăng, cây trinh nữ, đu đủ, xương rồng…

+ Bài thuốc uống:

– Chữa thoát vị đĩa đệm bằng lá lốt: Rửa sạch 1 nắm lá lốt, xay nhuyễn và vắt lấy nước cốt. Cho nước cốt và 300ml sữa bò vào nồi đun sôi lên. Sử dụng hỗn hợp nước lá uống ngày 2 lần.

– Rễ đinh lăng và cỏ trinh nữ:Rửa sạch 20g mỗi loại và cho vào nồi cùng nước sắc lên. Sử dụng hỗn hợp uống hàng ngày

+ Bài thuốc đắp, chườm:

– Ngải cứu: Rửa sạch 1 nắm ngải cứu, để ráo nước. Cho lá và muối hạt vào chảo rang nóng. Sau đó để hỗn hợp vào một chiếc khăn mỏng và đắp vùng bị thoát vị.

– Xương rồng: Rửa sạch 2 – 3 nhánh xương rồng, cạo hết phần cạnh có gai. Đập dập và trộn đều với 1 năm muối hạt. Cho hỗn hợp vào chảo sao nóng, sau đó để hỗn hợp vào miếng vải mỏng rồi đắp lên vùng bị đau.

Các bài thuốc dân gian an toàn nhưng hiệu quả trị bệnh không cao

Mặc dù cách chữa thoát vị đĩa đệm tại nhà lành tính, dễ thực hiện nhưng hiệu quả không cao, chỉ giảm cơn đau nhẹ, bệnh tái phát và trở nặng. Đối với trường hợp bệnh nặng, phương pháp này hầu như không phát huy tác dụng. Do đó, tốt nhất người bệnh nên đến cơ sở y tế khám và áp dụng các phương pháp đặc trị.

2. Chữa thoát vị đĩa đệm bằng y học hiện đại

Đây là cách chữa phổ biến được nhiều bệnh nhân áp dụng. Tùy vào mức độ thoát vị đĩa đệm, bệnh nhân sẽ được bác sĩ chỉ định sử dụng một trong các biện pháp sau:

  • Điều trị nội khoa bằng thuốc Tây y

Thuốc Tây y có tác dụng giảm đau nhanh, giảm sưng viêm, kháng khuẩn hiệu quả. Tùy vào độ tuổi, mức độ bệnh, sức khỏe mà bác sĩ kê toa kết hợp những loại thuốc đặc trị sau:

– Thuốc giảm đau: Acetaminophen, Paracetamol

– Thuốc kháng viêm không Steroid: Diclofenac, Ibuprofen, Aspirin, Naproxen…

– Thuốc giãn cơ: Mydocalm, Myonal…

– Vitamin nhóm B

– Một số bệnh nhân có thể được chỉ định tiêm ngoài màng cứng bằng Corticosteroids.

Lưu ý: Thuốc tân dược chỉ điều trị triệu chứng, không trị tận gốc nên bệnh dễ tái phát trở lại. Mặt khác, thuốc có thể gây tác dụng phụ như mệt mỏi, buồn nôn, đau dạ dày, ảnh hưởng đến gan, thận… Nếu lạm dụng có thể bị nhờn thuốc. Do đó, người bệnh chỉ sử dụng khi có kê toa của bác sĩ chuyên khoa, không tự ý mua thuốc uống.

  • Vật lý trị liệu

Vật lý trị liệu có tác dụng giảm đau, giãn cơ, cải thiện khả năng vận động cho người bệnh. Tuy nhiên, phương pháp này thường dùng để hỗ trợ điều trị, ít khi áp dụng như một cách chữa riêng biệt.

Một số biện pháp vật lý trị liệu như: Chườm nóng, điều trị thoát vị bằng laser, sóng cao tần, tia hồng ngoại… hoặc tập phục hồi chức năng, bài tập vật lý trị liệu.

  • Điều trị ngoại khoa (phẫu thuật)

Đây là phương pháp được sử dụng trong trường hợp người bệnh bị thoát vị đĩa đệm nghiêm trọng, điều trị nội khoa không có kết quả. Việc phẫu thuật sẽ loại bỏ phần nhô ra của đĩa đệm hoặc thay toàn bộ bằng đĩa đệm nhân tạo.

Biện pháp phẫu thuật thoát vị đĩa đệm tiềm ẩn rủi ro cao, bệnh vẫn có thể tái phát
Biện pháp phẫu thuật thoát vị đĩa đệm tiềm ẩn rủi ro cao, bệnh vẫn có thể tái phát

Với sự phát triển của khoa học kĩ thuật hiện đại, hiện nay có rất nhiều phương pháp phẫu thuật để người bệnh lựa chọn như: Mổ nội soi, mổ hở, mổ vi phẫu.

Tuy nhiên, biện pháp này gây đau đớn cho người bệnh, thời gian phục hồi lâu, chi phí cao. Mặt khác, người bệnh có thể chịu rủi ro như nhiễm trùng, chảy máu… bệnh vẫn có thể tái phát trở lại. Do đó, mọi người cần cân nhắc kỹ lưỡng trước khi thực hiện.

>> Chữa và mổ thoát vị đĩa đệm ở bệnh viện nào tốt nhất?

+ Bệnh viện Quân y 103: Số 160 Phùng Hưng, Hà Đông, Hà Nội.

+ Bệnh viện Bạch Mai: Số 78 Giải phóng, Đống Đa, Hà Nội.

+ Bệnh Trung ương Quân đội 108: Số 1 Trần Hưng Đạo, Hai Bà Trưng, Hà Nội

+ Bệnh viện Việt Đức: Số 40 Tràng Thi, Hoàn Kiếm, Hà Nội.

+ Bệnh viện Chấn thương chỉnh hình: Số 929 Trần Hưng Đạo, Phường 1, Quận 5, Hồ Chí Minh.

+ Bệnh viện Chợ Rẫy: Sỗ 201B Nguyễn Chí Thanh, Phường 12, Quận 5, Hồ Chí Minh.

+ Bệnh viện Đại học Y dược TP Hồ Chí Minh: Số 215 Hồng Bàng, Phường 11, Quận 5.

3. Chữa thoát vị đĩa đệm bằng Đông y

Nếu Tây y tập trung chữa trị triệu chứng, thì cơ chế trị bệnh của Đông y là loại bỏ bệnh từ gốc, mang lại hiệu quả lâu dài. Để điều trị thoát vị đĩa đệm, y học cổ truyền sử dụng các bài thuốc từ thiên nhiên, kết hợp với châm cứu, bấm huyệt.

+ Bài thuốc Đông y: Thành phần gồm nhiều cây thuốc quý, có tác dụng đi sâu loại bỏ căn nguyên, giảm triệu chứng, giảm viêm. Đồng thời tăng cường chức năng phủ tạng, bồi bổ sức khỏe để phòng ngừa tái phát.

Thuốc Đông y gồm thuốc nam và thuốc bắc (nguồn gốc Trung Quốc). Trong đó thuốc nam được tin tưởng sử dụng hơn vì sử dụng nguyên liệu trong nước, phù hợp với cơ địa người Việt.

Trị bệnh bằng phương pháp Đông y an toàn, hiệu quả lâu dài

+ Châm cứu: Các bác sĩ sử dụng kim châm để tác động vào kinh mạch, huyệt đạo, nhằm lưu thông khí huyết, giảm đau, giảm viêm, tăng cường khả năng vận động cho người bệnh.

+ Xoa bóp, bấm huyệt: Dùng tay xoa bóp, tác động vào huyệt đạo để đả thông kinh mạch, giảm đau.

Chữa thoát vị đĩa đệm bằng Đông y an toàn, không gây tác dụng phụ, không can thiệp ngoại khoa, hiệu quả cao và lâu dài. Phương pháp này có thể sử dụng cho mọi người bệnh.

Tuy nhiên, cách chữa này phát huy công dụng chậm, thời gian điều trị lâu dài. Một số thang thuốc phải đun sắc mất thời gian và công sức.

>> Chữa thoát vị đĩa đệm bằng Đông y ở đâu uy tín?

+ Nhà thuốc nam gia truyền Đỗ Minh Đường

Cơ sở Hà Nội: Số 37A ngõ 97 Văn Cao, Phường Liễu Giai, Ba Đình.

Cơ sở Hồ Chí Minh: Số 100 Đường D1, Phường 25, Quận Bình Thạnh.

+ Trung tâm nghiên cứu và ứng dụng Thuốc dân tộc

Cơ sở Hà Nội: Biệt thự B31 ngõ 70 Nguyễn Thị Định, Quận Thanh Xuân.

Cơ sở Hồ Chí Minh: Số 145 Hoa Lan, Phường 2, Quận Phú Nhuận.

Thoát vị đĩa đệm nên ăn gì, kiêng gì?

Để việc điều trị đạt hiệu quả cao và nhanh chóng, người bệnh nên thực hiện chế độ dinh dưỡng khoa học. Cụ thể:

– Nên ăn các thực phẩm giàu Omega 3: Cá hồi, cá ngừ, hạt óc chó…

– Ăn nhiều thực phẩm giàu canxi: Tôm, cua, sữa, xương ống…

– Ăn nhiều rau xanh, các loại củ, trái cây tươi để bổ sung Vitamin.

– Nên ăn thực phẩm giàu Glucosamine, Chondroitin: Sụn, sườn…

Người bệnh thoát vị đĩa đệm nên ăn nhiều thực phẩm giàu Omega 3
Người bệnh thoát vị đĩa đệm nên ăn nhiều thực phẩm giàu Omega 3

– Nên kiêng các loại thịt đỏ: Thịt bò, thịt chó…

– Kiêng thực phẩm cay nóng, đồ ăn nhiều dầu mỡ, đồ ăn nhanh.

– Hạn chế ăn đường và muối

– Kiêng thuốc lá, bia, rượu, đồ uống có cồn, chất kích thích…

Bên cạnh đó, người bệnh nên thực hiện chế độ sinh hoạt khoa học, nghỉ ngơi hợp lý, tránh vận động mạnh và làm việc quá sức.

Các bài tập dành cho người bị thoát vị đĩa đệm

Dưới đây là các bài tập hiệu quả dành cho người bệnh thoát vị đĩa đệm được chuyên gia khuyên tập:

+ Bài tập cầu vồng: Nằm ngửa trên sàn, 2 đầu gối gập lại, 2 tay duỗi thẳng. Từ từ nâng mông lên cao, 2 bàn chân giữ nguyên. Giữ tư thế khoảng 10 giây và trở về vị trí ban đầu. Lặp lại động tác 5 lần.

+ Bài tập tư thế con mèo: Chống 2 tay xuống sàn, quỳ gối. Cong lưng lên và gồng mình. Giữ tư thế khoảng 10 giây và trở về vị trí ban đầu. Thực hiện 10 lần.

+ Bài tập ôm gối: Nằm trên sàn, hai chân duỗi thẳng. Co 2 đầu gối lên, 2 tay ôm đầu gối và kéo sát vào bụng. Giữ tư thế khoảng 5 nhịp rồi trở về tư thế ban đầu. Thực hiện khoảng 10 lần.

+ Bài tập yoga chữa thoát vị đĩa đệm với tư thế rắn hổ mang: Nằm sấp xuống sàn, 2 tay úp. Từ từ nâng thân trước lên, vai mở rộng, tay chống xuống sàn, đầu ngẩng cao. Giữ tư thế 15 giây và trở về trạng thái ban đầu. Thực hiện khoảng 5 lần.

Chú ý: Nên tập vừa sức, đúng động tác để đạt hiệu quả cao, tránh chấn thương.

Thoát vị đĩa đệm là căn bệnh nguy hiểm, do đó người bệnh không nên chủ quan coi thường. Nếu thấy đau nhức vùng cổ, lưng thì nên đến ngay cơ sở y tế để khám và chẩn bệnh. Hy vọng qua bài viết trên đây, mọi người đã hiểu hơn về bệnh và tìm cho mình được phương pháp chữa thoát vị đĩa đệm hiệu quả. 

Ngày đăng: 16/10/2019 - Cập nhật lúc: 3:38 PM , 25/10/2019

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Your email address will not be published. Required fields are marked *